Pannonica de Koenigswarter

Pannonica de Koenigswarter
Nica
Imię i nazwisko urodzenia

Kathleen Annie Pannonica Rothschild

Data i miejsce urodzenia

10 grudnia 1913
Londyn

Data i miejsce śmierci

30 listopada 1988
Nowy Jork

Miejsce spoczynku

rzeka Hudson

Zawód, zajęcie

mecenas jazzu

Narodowość

brytyjska

Tytuł naukowy

baronessa de Rothschild, baronowa de Koenigswarter

Krewni i powinowaci

Miriam Rothschild, Walter Rothschild

Strona internetowa

Kathleen Annie Pannonica de Koenigswarter, baronowa jazzu (z domu Rothschild, ur. 10 grudnia 1913 w Londynie, zmarła 30 listopada 1988) – mecenas muzyki jazzowej i autorka książki. Była najbardziej znanym i największym mecenasem bebopu. Zstępna angielskiej linii wielkiej dynastii finansowej Rothschildów[1].

Życie prywatne

Dom dzieciństwa, Waddesdon Manor

Kathleen Annie Pannonica Rothschild urodziła się w grudniu 1913 roku w Londynie. Była najmłodszą córką Charlesa Rothschilda i jego żony, węgierskiej baronowej Rozsiki Edle von Wertheimstein, córki barona Alfreda von Wertheimstein z Transylwanii. Należała do najbogatszej wówczas rodziny na świecie[1]. Jej dziadek ze strony ojca to Lord Nathan Rothschild. Dzieciństwo spędziła, między innymi, w rodzinnych domach Tring Park Mansion i Waddesdon Manor. Imię "Pannonica" (przydomek "Nica") miała otrzymać w nawiązaniu do nazwy Kotliny Panońskiej. Jej przyjaciel Thelonious Monk twierdził, że imię pochodzi od gatunku motyla, którego odkrył jej ojciec, a jej prasiostrzenica precyzuje, że inspiracją imienia był rzadki rodzaj ćmy, Eublemma pannonica[2]. Była siostrzenicą Waltera Rothschilda, drugiego barona Rothschild. Jej brat Victor Rothschild został trzecim baronem Rothschild. Jej starsza siostra Miriam Rothschild była wybitnym zoologiem.

W 1935 roku wyszła za mąż za francuskiego dyplomatę, barona Juliusza de Koenigswarter, późniejszego bohatera Wolnej Francji. Mieszkali razem w jednym z zamków w północno-zachodniej Francji. Podczas II wojny światowej pracowała dla de Gaulle'a. Kiedy para rozstała się w 1951 roku, zamieszkała na stałe w wynajętym apartamencie w hotelu Stanhope na Piątej Alei w Nowym Jorku[3]. W wyniku separacji z mężem została wydziedziczona przez rodzinę Rothschildów. Para rozwiodła się w 1956 roku, a pod koniec W 1958 roku Panonica kupiła dom z widokiem na panoramę Manhattanu, pierwotnie zbudowany dla reżysera Josefa von Sternberga, na 63 Kingswood Road w Weehawken, New Jersey.

Jazz

Thelonious Monk

W Nowym Jorku baronowa de Koenigswarter została przyjaciółką i mecenasem wielu wybitnych muzyków jazzowych. W swoim hotelowym apartamencie gościła jam sessions. Wypożyczała swojego Rolls Royce'a wraz z szoferem, by podwoził ich na występy. Jest często nazywana "baronową bebopu" lub "baronową jazzu", gdyż objęła swoim patronatem między innymi Theloniousa Monka i Charlie Parkera. Po śmierci Parkera w jej pokoju w hotelu Stanhope w 1955 roku, została poproszona przez kierownictwo o jego opuszczenie. Wynajęła wtedy pokój w Bolivar Hotel przy 230 Central Park West, budynku upamiętnionym w 1956 roku przez Monka w melodii "Ba-lue Bolivar Ba-lues-are".

Monkowi przedstawiła ją w Paryżu, podczas "Salon du Jazz 1954", pianistka i kompozytor jazzowy Mary Lou Williams. Pannonica protegowała twórczość Monka w USA. W 1962 roku opracowała noty do jego albumu Criss-Cross wydanego przez Columbię. Kiedy został postawiony w stan oskarżenia przez policję za posiadanie marihuany, wzięła winę na siebie. Po tym, jak Monk zakończył na początku lat 70. publiczne występy, zamieszkał w jej domu w Weehawken, gdzie zmarł w 1982 roku.

Na jej cześć zostało skomponowanych wiele utworów. Tytuły

nawiązują do jej imienia.

Literatura

W październiku 2006 roku francuskie wydawnictwo Buchet Chastel opublikowało jej książkę pt. Les musiciens de jazz et leurs trois vœux (fr.) muzycy jazzowi i ich trzy życzenia. Jest to zbiór przeprowadzonych między 1961 a 1966 rokiem wywiadów z trzystoma muzykami, którzy odpowiadają na pytanie jakie byłyby ich "trzy życzenia" i towarzyszących im zdjęć, które zrobiła Polaroidem. Książka została przygotowana do publikacji przez Nadine de Koenigswarter, którą Nica przedstawiała zawsze jako swoją wnuczkę, a której w rzeczywistości była babką cioteczną[4]. Angielska wersja książki pojawiła się w miękkiej okładce jako Three Wishes: an Intimate Look at Jazz Greats (ang.) Trzy życzenia: intymne spojrzenie na gigantów jazzu.

Zrobione przez nią fotografie były wystawiane w 2007 roku na festiwalu Rencontres d'Arles (Francja).

Śmierć

Baronowa de Koenigswarter zmarła 30 listopada 1988 roku, w wieku 74 lat. Z pierwszego małżeństwa miała pięcioro dzieci, dwoje wnuków i czterech prawnuków.

Wizerunki medialne

Filmy

  • W filmie Clinta Eastwooda poświęconym życiu Parkera, Bird (1988) jej rolę zagrała Diane Salinger.
  • Ukazuje się w wyprodukowanym przez Eastwooda filmie dokumentalnym Thelonious Monk: Straight, No Chaser (1988). Film zawiera przeprowadzony z nią wywiad.

Prace Hannah Rothschild

W kwietniu 2009 roku brytyjski kanał telewizyjny BBC Four wyemitował film biograficzny The Jazz Baroness, którego autorem scenariusza i reżyserem jest cioteczna wnuczka baronowej, Hannah Rothschild[5]. 25 listopada został on wyemitowany w Stanach Zjednoczonych, przez stację HBO[6]. Dokumentalna audycja radiowa pt. The Jazz Baroness, autorstwa Hannah Rodshild, została nadana przez BBC Radio 4 12 lutego 2008 roku[7][8]. Hannah Rothschild napisała również biografię baronowej (patrz poniżej).

Biografie

  • Hannah Rothschild: Baronowa jazzu. Dobromiła Jankowska (tłum.). Wydawnictwo Czarne, 2014-06-18. ISBN 978-83-7536-794-2.
  • David Kastin: Nica's Dream: The Life and Legend of the Jazz Baroness. New York: W. W. Norton & Co, 2011-08-26. ISBN 978-0-393-06940-2.

Przypisy

  1. a b Rosie Boycott. The secret life of the Jazz Baroness. „The Times”, 11 kwietnia 2009. [dostęp 2015-03-01]. 
  2. Dan Friedman: Pannonica: Nica Rothschild, Thelonius Monk and the Birth of Bebop. The Jewish Daily Forward, 18 listopada 2009. [dostęp 2015-03-02]. (ang.).
  3. Stephanie Busari, Tara Kelly: The glamorous heiress who devoted her life to jazz. CNN, 2013-05_02. [dostęp 2015-03-02]. (ang.).
  4. Von Hans Hielscher: Jazz und Fotografie: Bebop-Baronin am Drücker. Der Spiegel Online – Kultur, 2007-06-17. [dostęp 2015-03-03]. (niem.).
  5. The Jazz Baroness. BBC Four. [dostęp 2015-03-03]. (ang.).
  6. HBO's "The Jazz Baroness"
  7. The Jazz Baroness website. [dostęp 2015-03-03]. (ang.).
  8. The Jazz Baroness. BBC Radio 4. [dostęp 2015-03-03]. (ang.).

Linki zewnętrzne

  • Nica De Koenigswarter w bazie IMDb (ang.)
  • Zuzanna Kisielewska: Baronowa Jazzu. Focus Historia. [dostęp 2015-10-23].
  • Edouard Launet: "Elle a fait jazzer". Libération, 13 sierpnia 2004. [dostęp 2015-10-23]. (fr.).
  • ISNI: 0000000368485174, 0000000080014090
  • VIAF: 69140479
  • LCCN: n2008008014
  • GND: 133787826
  • NDL: 01204383
  • BnF: 14194199w
  • SUDOC: 125208561
  • NKC: xx0254321
  • PLWABN: 9810655859405606
  • NUKAT: n2014054246
  • OBIN: 101125
  • J9U: 987007594610605171
  • Britannica: biography/Pannonica-de-Koenigswarter