Jadalnia

Wikipedia:Weryfikowalność
Ten artykuł od 2017-08 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Jadalnia na zamku w Łańcucie (2007)

Jadalnia, in. pokój stołowy – pomieszczenie służące do spożywania posiłków.[1] Obecnie jest zazwyczaj zlokalizowana w pobliżu kuchni w celu ułatwienia serwowania posiłków, jednakże od średniowiecza znajdowała się nieraz w znacznej odległości, nawet na różnych piętrach. Umeblowanie historycznych jadalni składało się z dużego stołu jadalnianego, krzeseł oraz niekiedy kredensu lub dresuaru.[2]

Jadalnie historyczne

W średniowiecznych zamkach i rezydencjach z reguły jadano w głównym i reprezentacyjnym pomieszczeniu pełniącym wiele funkcji. Rzadko wydzielano osobne pomieszczenie jadalni. Rodzina pana domu siadała przy stole umieszczonym na niewielkim podium, podczas gdy goście, w zależności od ich statusu, w różnej odległości. Stoły jadalniane miały konstrukcję krzyżakową, wzdłuż nich ustawiano zazwyczaj proste ławy. Główna sala była głośna, zadymiona i słabo wentylowana. Ze względu na te wady zaczęto budować odpowiedniejsze pomieszczenia przeznaczone głównie do spożywania posiłków. Były one znacznie mniejsze i bardziej kameralne, co sprzyjało relaksacji i prowadzeniu konwersacji w mniejszym gronie. Z biegiem czasu rolę jadalni zaczęły pełnić stosunkowo niewielkie bawialnie lub saloniki, te z kolei wyewoluowały do roli stricte jadalni. W dużych rezydencjach, w przypadku specjalnej okazji, funkcję jadalni przejmowała sala balowa, czyli największe pomieszczenie mogące pomieścić znaczną liczbę gości. Jadalnie w klasztorach przeznaczone dla mnichów były nazywane refektarzami.[3]

Od XVIII wieku, na skutek zmiany obyczajów dworskich, przyjęło się, że po skończonym posiłku kobiety przechodziły do bawialni, podczas gdy mężczyźni pozostawali i oddawali się rozmowom tylko w męskim gronie, spożywając najczęściej napoje alkoholowe. W związku z tym jadalnia uzyskała bardziej męski charakter, jednak z biegiem czasu zwyczaj ten zanikł.

Przypisy

  1. jadalnia - definicja, synonimy, przykłady użycia [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2024-02-17]  (pol.).
  2. Bellitudoo, Bellitudoo: Jadalnia [online], Bellitudoo, 31 marca 2013 [dostęp 2024-02-17] .
  3. Refektarz [online], Architektura średniowiecza i starożytności [dostęp 2024-02-17]  (pol.).


Zobacz hasło jadalnia w Wikisłowniku
  • p
  • d
  • e
Pomieszczenia w domu
  • antresola
  • gabinet
  • garderoba
  • jadalnia
  • klatka schodowa
  • korytarz
  • kotłownia
  • kuchnia
  • łazienka
  • pokój
  • pralnia
  • przedpokój
  • salon
  • spiżarnia
  • sypialnia
  • ubikacja
  • wiatrołap

Dom

  • LCCN: sh85038072
  • GND: 4193061-7
  • NDL: 00572159
  • BnF: 11978491g
  • BNCF: 50427
  • NKC: ph136608
  • J9U: 987007555315905171
  • SNL: spisestue